Hướng dẫn chi tiết thủ tục nhập khẩu cho Doanh nghiệp chế xuất (DNCX)

Quy định chung về nhập khẩu đối với DNCX

Để hiểu rõ thủ tục nhập khẩu DNCX, trước hết cần nắm vững những quy định cốt lõi chi phối hoạt động này. Các quy định này khác biệt đáng kể so với doanh nghiệp nội địa, chủ yếu xoay quanh chính sách ưu đãi thuế và mục đích sử dụng hàng hóa.

Hàng hóa nhập khẩu được miễn thuế

Điểm khác biệt nổi bật nhất của DNCX là quyền được miễn thuế nhập khẩu đối với nhiều loại hàng hóa phục vụ hoạt động sản xuất xuất khẩu. Chính sách này được quy định chi tiết trong Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Cụ thể, các DNCX được miễn thuế nhập khẩu đối với:

• Máy móc, thiết bị, linh kiện, phụ tùng: Đây là những tài sản cố định hoặc vật tư phục vụ trực tiếp cho việc hình thành tài sản cố định của dự án đầu tư của DNCX. Điều này bao gồm cả phương tiện vận tải chuyên dùng nằm trong dây chuyền công nghệ đã được đăng ký với cơ quan hải quan.

• Nguyên liệu, vật tư, linh kiện, bán thành phẩm: Các mặt hàng này được nhập khẩu để trực tiếp phục vụ cho hoạt động sản xuất sản phẩm để xuất khẩu hoặc gia công cho đối tác. Đây là yếu tố then chốt giúp DNCX giảm chi phí đầu vào và tăng tính cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường quốc tế.

• Vật tư tiêu hao: Bao gồm các loại vật tư tiêu hao trực tiếp trong quá trình sản xuất nhưng không cấu thành sản phẩm (ví dụ: khuôn mẫu, hóa chất, phụ liệu sản xuất).

• Hàng hóa khác: Một số loại hàng hóa khác có thể được miễn thuế theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo quy định riêng của pháp luật.

Việc hiểu rõ danh mục hàng hóa được miễn thuế giúp DNCX tối ưu hóa chi phí và đảm bảo tuân thủ, tránh những trường hợp phải nộp thuế không cần thiết. Tuy nhiên, việc áp dụng miễn thuế luôn đi kèm với nghĩa vụ quản lý và báo cáo chặt chẽ.

Mục đích sử dụng hàng hóa nhập khẩu là yếu tố then chốt để xác định chính sách thuế áp dụng cho DNCX. Về cơ bản, hàng hóa được nhập khẩu vào DNCX phải phục vụ một trong các mục đích sau:

• Tạo tài sản cố định: Là các loại máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất mới hoặc mở rộng dự án. Việc nhập khẩu này cần phù hợp với Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của DNCX.

• Sản xuất xuất khẩu: Đây là mục đích chính của DNCX. Nguyên liệu, vật tư, linh kiện được nhập khẩu để sản xuất ra sản phẩm hoàn chỉnh và sau đó sẽ được xuất khẩu ra nước ngoài. Toàn bộ quá trình từ nhập khẩu nguyên liệu đến xuất khẩu sản phẩm đều chịu sự giám sát của cơ quan hải quan.

• Gia công hàng hóa: DNCX nhập khẩu nguyên liệu, vật tư từ bên đặt gia công để thực hiện các công đoạn sản xuất theo yêu cầu của hợp đồng gia công, sau đó tái xuất sản phẩm đã gia công.

• Các mục đích khác: Một số trường hợp đặc biệt như nhập khẩu hàng mẫu, hàng hóa để sửa chữa/bảo hành (tạm nhập tái xuất), hoặc hàng hóa không dùng cho mục đích sản xuất nhưng được cơ quan có thẩm quyền cho phép (ví dụ: thiết bị văn phòng, hàng hóa phục vụ sinh hoạt trong khu chế xuất) cũng cần tuân thủ các quy định riêng.

Các bước thực hiện thủ tục nhập khẩu cho DNCX

Thủ tục nhập khẩu cho DNCX bao gồm nhiều bước tuần tự, đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt.

Chuẩn bị hồ sơ nhập khẩu

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất, quyết định sự thành công và nhanh chóng của quá trình thông quan. Hồ sơ cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi hàng về đến cửa khẩu.

• Hợp đồng mua bán (Sale Contract/Purchase Order): Thể hiện rõ các điều khoản về hàng hóa, số lượng, giá cả, điều kiện giao hàng (Incoterms), phương thức thanh toán giữa DNCX và nhà cung cấp nước ngoài.

• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Chứng từ do người bán lập, chi tiết về hàng hóa, số lượng, đơn giá, tổng giá trị. Đây là cơ sở để xác định trị giá hải quan.

• Phiếu đóng gói (Packing List): Liệt kê chi tiết số lượng kiện, trọng lượng, kích thước của từng kiện hàng. Giúp hải quan và đơn vị vận chuyển kiểm tra, đối chiếu hàng hóa.

• Vận đơn (Bill of Lading - B/L hoặc Air Waybill - AWB): Chứng từ vận tải do hãng tàu hoặc hãng hàng không cấp, xác nhận việc nhận hàng để vận chuyển và làm bằng chứng hợp đồng vận chuyển.

• Chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin - C/O): Nếu hàng hóa muốn hưởng ưu đãi thuế quan theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA). DNCX cần kiểm tra kỹ quy tắc xuất xứ để đảm bảo C/O hợp lệ.

• Giấy phép nhập khẩu (nếu có): Đối với một số mặt hàng đặc thù (ví dụ: máy móc cũ, hóa chất, vật liệu xây dựng đặc biệt), DNCX có thể cần xin giấy phép nhập khẩu từ các Bộ, ngành chuyên ngành.

• Các chứng từ khác: Tùy thuộc vào loại hàng hóa và yêu cầu của cơ quan quản lý chuyên ngành, có thể cần thêm chứng nhận chất lượng (CQ), chứng nhận phân tích (CA), kiểm tra chuyên ngành (kiểm dịch, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm tra chất lượng nhà nước),...

Việc thiếu sót hoặc sai lệch thông tin trong bộ hồ sơ này có thể dẫn đến việc tờ khai bị từ chối, hàng hóa bị giữ lại và phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi.

Sau khi có đầy đủ hồ sơ, DNCX (hoặc đơn vị dịch vụ hải quan) sẽ tiến hành khai báo điện tử thông qua hệ thống VNACCS/VCIS của Tổng cục Hải quan.

• Sử dụng phần mềm khai báo: Doanh nghiệp sẽ dùng phần mềm chuyên dụng (ví dụ: VNACCS của Tổng cục Hải quan hoặc các phần mềm của công ty cung cấp dịch vụ hải quan) để nhập liệu thông tin từ bộ hồ sơ vào hệ thống.

• Chọn loại hình nhập khẩu phù hợp: DNCX cần chọn đúng mã loại hình nhập khẩu (ví dụ: E31 cho nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu, A12 cho nhập sản xuất nội địa đã chuyển đổi mục đích sử dụng...) để đảm bảo áp dụng đúng chính sách thuế và quy trình kiểm tra giám sát.

• Kiểm tra và truyền tờ khai: Sau khi nhập liệu, tờ khai cần được kiểm tra kỹ lưỡng về tính chính xác, đầy đủ và hợp lệ trước khi chính thức truyền đến hệ thống hải quan.

• Nhận phản hồi: Hệ thống sẽ phản hồi kết quả phân luồng (xanh, vàng, đỏ).

  • Luồng xanh: Tờ khai được thông quan tự động.

  • Luồng vàng: Tờ khai cần kiểm tra hồ sơ giấy.

  • Luồng đỏ: Tờ khai cần kiểm tra cả hồ sơ giấy và kiểm tra thực tế hàng hóa.

Nộp hồ sơ và làm thủ tục thông quan tại cảng/cửa khẩu

Đối với các tờ khai luồng vàng hoặc luồng đỏ, DNCX (hoặc đại diện) cần mang bộ hồ sơ giấy đến chi cục hải quan tại cảng/cửa khẩu để làm thủ tục tiếp theo.

• Xuất trình hồ sơ: Cán bộ hải quan sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của bộ hồ sơ.

• Kiểm hóa (nếu có): Đối với tờ khai luồng đỏ, hàng hóa sẽ được kiểm tra thực tế tại cảng/cửa khẩu để đối chiếu với khai báo. Quá trình này có thể diễn ra tại cảng hoặc tại kho của DNCX (nếu được phép và đáp ứng điều kiện).

• Nộp thuế (nếu có): Trong một số trường hợp, hàng hóa của DNCX có thể phải nộp thuế (ví dụ: chuyển đổi mục đích sử dụng sang tiêu thụ nội địa, hoặc không đáp ứng điều kiện miễn thuế).

• Thanh lý tờ khai: Sau khi hoàn tất các bước kiểm tra và nộp thuế (nếu có), tờ khai sẽ được thanh lý và hàng hóa được phép đưa ra khỏi khu vực giám sát hải quan tại cảng/cửa khẩu.

Vận chuyển hàng về kho DNCX

Khi tờ khai đã được thông quan và thanh lý, hàng hóa sẽ được vận chuyển từ cảng/cửa khẩu về kho của DNCX.

• Vận tải nội địa: Doanh nghiệp cần phối hợp với đơn vị vận tải để đưa hàng về. Cần lưu ý các yêu cầu về niêm phong hải quan, giám sát nếu có.

• Quản lý nhập kho: Khi hàng về đến kho DNCX, cần thực hiện quy trình nhập kho chặt chẽ, ghi nhận đầy đủ vào hệ thống quản lý kho của doanh nghiệp và đảm bảo khớp với số liệu trên tờ khai hải quan.

Hồ sơ, chứng từ cần thiết cho hàng nhập khẩu DNCX

Việc chuẩn bị hồ sơ nhập khẩu cho DNCX đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ cao, vì đây là cơ sở để hải quan kiểm tra và áp dụng chính sách miễn thuế.

Chi tiết từng loại giấy tờ và yêu cầu về tính pháp lý

Dưới đây là danh sách chi tiết các giấy tờ cần thiết và những lưu ý quan trọng về tính pháp lý của chúng:

• Tờ khai hải quan nhập khẩu: Bản điện tử (đã truyền và được hệ thống chấp nhận) và bản in (nếu là luồng vàng/đỏ). Cần đảm bảo thông tin khớp với chứng từ gốc.

• Hợp đồng mua bán (Sales Contract/Purchase Order): Bản sao hoặc bản chụp, có đóng dấu sao y bản chính của DNCX. Thể hiện rõ các điều khoản thương mại.

• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Bản gốc hoặc bản sao có đóng dấu DNCX. Đây là tài liệu quan trọng để xác định trị giá.

• Phiếu đóng gói (Packing List): Bản gốc hoặc bản sao có đóng dấu DNCX. Chi tiết kiện, trọng lượng, giúp kiểm đếm hàng hóa.

• Vận đơn (Bill of Lading/Air Waybill): Bản gốc (hoặc telex release/surrender B/L) hoặc bản sao có đóng dấu DNCX.

• Giấy giới thiệu/Giấy ủy quyền: Nếu người làm thủ tục không phải là đại diện pháp luật của DNCX.

• Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O): Bản gốc nếu muốn hưởng ưu đãi thuế quan. Cần kiểm tra form C/O và các tiêu chí trên C/O có đúng quy định để được chấp nhận hay không.

• Giấy phép nhập khẩu/Kiểm tra chuyên ngành (nếu có): Bản gốc hoặc bản sao công chứng tùy yêu cầu của cơ quan quản lý chuyên ngành. Đây là các giấy tờ bắt buộc đối với một số loại hàng hóa nhất định.

• Catalogue/tài liệu kỹ thuật: Đối với máy móc, thiết bị phức tạp hoặc hàng hóa cần phân tích mã HS chi tiết.

• Chứng từ thanh toán: (L/C, T/T) có thể được yêu cầu để xác minh trị giá thực tế của hàng hóa.

Để quy trình nhập khẩu diễn ra suôn sẻ và tuân thủ đúng quy định, DNCX cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề then chốt.

Kiểm tra chuyên ngành và quản lý rủi ro

• Kiểm tra chuyên ngành: Nhiều loại hàng hóa (ví dụ: thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, hóa chất, máy móc cũ, vật liệu xây dựng) phải chịu sự kiểm tra chuyên ngành của các Bộ, ngành liên quan trước khi được thông quan. DNCX cần chủ động tìm hiểu và hoàn thành các thủ tục này từ sớm. Việc không có giấy phép hoặc chứng nhận kiểm tra chuyên ngành có thể khiến hàng hóa bị tạm giữ, thậm chí buộc phải tái xuất hoặc tiêu hủy.

• Quản lý rủi ro: Cơ quan hải quan áp dụng phương pháp quản lý rủi ro để quyết định mức độ kiểm tra. DNCX có lịch sử tuân thủ tốt, ít vi phạm sẽ được ưu tiên trong phân luồng xanh, giúp thông quan nhanh hơn. Ngược lại, DNCX có lịch sử vi phạm hoặc thuộc danh mục rủi ro cao có thể bị kiểm tra chặt chẽ hơn (luồng vàng, luồng đỏ), gây chậm trễ.

Phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan quản lý DNCX

• Hải quan quản lý: Mỗi DNCX thường có một Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp. Việc xây dựng mối quan hệ tốt và phối hợp chặt chẽ với cán bộ hải quan tại chi cục này là rất quan trọng.

• Thông báo, giải trình: DNCX cần chủ động thông báo các thay đổi lớn về hoạt động, kế hoạch nhập khẩu, hoặc giải trình kịp thời khi có yêu cầu từ hải quan.

• Thanh khoản, quyết toán: Các hoạt động như thanh khoản hợp đồng gia công, nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư cần được thực hiện đúng thời hạn và chính xác.

Việc quản lý hàng hóa nhập khẩu, quá trình sản xuất và xuất khẩu trong DNCX đòi hỏi một hệ thống quản lý kho và sản xuất chặt chẽ, được hỗ trợ bởi phần mềm.

• Hệ thống quản lý kho: DNCX cần có phần mềm quản lý kho (WMS) có khả năng theo dõi chi tiết nhập – xuất – tồn của từng loại nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Hệ thống này cần có khả năng truy xuất dữ liệu nhanh chóng và chính xác.

• Kết nối với hải quan: Theo quy định, DNCX cần có hệ thống phần mềm quản lý hàng hóa, hệ thống camera hải quan phù hợp với yêu cầu kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan. Một số trường hợp còn yêu cầu kết nối trực tiếp dữ liệu tồn kho với hải quan.

• Quản lý định mức: Phần mềm cần hỗ trợ quản lý định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho từng sản phẩm. Định mức này là cơ sở để hải quan đối chiếu khi làm báo cáo quyết toán, tránh việc bị ấn định thuế do chênh lệch.

Kết luận

Thủ tục nhập khẩu DNCX là một quy trình phức tạp, đòi hỏi sự am hiểu sâu rộng về pháp luật, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ, và khả năng phối hợp nhịp nhàng với các cơ quan chức năng. Việc tuân thủ đúng quy trình không chỉ giúp DNCX thông quan hàng hóa nhanh chóng, mà còn giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh phát sinh chi phí không đáng có và duy trì uy tín doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn một đối tác cung cấp dịch vụ hải quan chuyên nghiệp là một khoản đầu tư thông minh, giúp DNCX an tâm tập trung vào hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi.

Nhật Thực tự hào là đơn vị hàng đầu với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc về pháp luật hải quan và quy trình DNCX. Chúng tôi cam kết mang đến những giải pháp toàn diện, giúp doanh nghiệp bạn vượt qua mọi thách thức trong quy trình nhập khẩu hàng DNCX, đảm bảo hiệu quả và tuân thủ.

Để mang lại giá trị trọn gói cho DNCX, Nhật Thực còn cung cấp các dịch vụ bổ trợ liên quan đến logistics và quản lý chuỗi cung ứng

Liên hệ Nhật Thực ngay hôm nay để được tư vấn dịch vụ hải quan cho doanh nghiệp chế xuất cạnh tranh nhất và tư vấn chuyên sâu cho doanh nghiệp của bạn!

---

Thông tin liên hệ Công Ty Nhật Thực
Tên công ty: Công Ty Cổ Phần Công Nghệ Nhật Thực
Địa chỉ: 100B Nguyễn Lương Bằng, Phù Liễn, Hải Phòng
Số điện thoại: 0946.79.81.83 / 0989.132.626
Email: info@nhatthuc.com.vn
Website: nhatthuc.com.vn